Kort antwoord: de PFAS-postcodekaart die Greenpeace op 22 september 2026 publiceerde, laat zien hoe gepubliceerde metingen van drinkwaterbedrijven zich per viercijferig postcodegebied verhouden tot de gezondheidskundige richtwaarde van het RIVM. De kleur op de kaart is geen meting van jouw eigen keukenkraan. Een waarde boven die richtwaarde betekent ook niet automatisch dat het drinkwater de wettelijke norm overschrijdt.
Dit artikel is een uitleg van de nieuwsaanleiding, geen persoonlijke gezondheidsbeoordeling of claim over de werking van een specifiek PureAqua-systeem. Laatst inhoudelijk voorbereid: 23 september 2026.
Wat heeft Greenpeace onderzocht?
Greenpeace combineerde meetgegevens van tien Nederlandse drinkwaterbedrijven met informatie over waar drinkwater vandaan komt. De analyse omvat 183 locaties en koppelt de gegevens aan 4.083 gebieden met dezelfde eerste vier postcodecijfers. Volgens de methodologische verantwoording van Greenpeace woonde ongeveer 36% van de bevolking in een rood of donkerrood gebied: de gekoppelde gemiddelde metingen lagen daar boven 4,4 nanogram per liter, uitgedrukt in PFOA-equivalenten. Dit zegt iets over de gebruikte gebiedsgegevens, niet over een individuele kraanmeting.
Wat is het verschil tussen de richtwaarde en de wettelijke norm?
Het RIVM adviseert een gezondheidskundige richtwaarde van 4,4 ng/L PFOA-equivalenten (PEQ). Daarbij tellen verschillende PFAS mee naar hun relatieve schadelijkheid. De wettelijke kwaliteitseis is 100 ng/L voor de som van twintig PFAS. Dat is een andere manier van meten en optellen. De twee getallen kun je dus niet rechtstreeks vergelijken alsof het dezelfde maat is. Volgens het RIVM voldoet Nederlands drinkwater aan de wettelijke eis.
Het RIVM berekende ook dat de gemiddelde PFAS-inname via drinkwater alleen onder de gezondheidskundige grens voor totale inname ligt. Voedsel is eveneens een bron van PFAS. Een uitslag boven de drinkwaterrichtwaarde is daarom reden om de gegevens goed te begrijpen en vervuiling bij de bron serieus te nemen, niet om zonder verdere context te concluderen dat jouw kraanwater wettelijk onveilig is.
Hoe lees je jouw postcode-uitslag?
- Rood of donkerrood: de gekoppelde gemiddelde waarde ligt boven de RIVM-richtwaarde van 4,4 ng/L PEQ.
- Oranje: dit kan een waarde tussen 2,2 en 4,4 ng/L PEQ betekenen, maar ook onzekerheid over de herkomst of menging van het geleverde water.
- Groen: de gekoppelde waarde ligt onder 2,2 ng/L PEQ. Dat is geen algemene garantie dat iedere stof op ieder moment afwezig is.
De metingen achter de kaart zijn meestal gemiddelden over een periode van circa één tot anderhalf jaar, tot en met juni 2026. Water kan uit meerdere productielocaties komen en postcodegrenzen vallen niet altijd samen met leveringsgebieden. Kijk daarom ook naar de actuele waterkwaliteitsinformatie van jouw drinkwaterbedrijf. Wil je jouw postcodegebied bekijken? Gebruik dan de postcodecheck van Greenpeace. De checker vraagt persoonsgegevens, waaronder naam en e-mailadres. Lees daarnaast de uitleg over de gebruikte gegevens en beperkingen.
Heeft een PFAS-filter zin?
Dat hangt af van welke PFAS-stoffen je bedoelt, het water dat je gebruikt, de filtertechniek, de exacte uitvoering en het onderhoud. De Amerikaanse milieuautoriteit EPA beschrijft onder meer actieve kool, ionenwisseling en omgekeerde osmose als technieken waarmee bepaalde PFAS kunnen worden verminderd. Een algemene naam voor een techniek of een certificeringsstandaard is nog geen bewijs dat elk apparaat alle PFAS, waaronder TFA, in jouw situatie verwijdert. Kijk naar de geteste stoffen, het exacte model en de voorwaarden van de test. Vervang filters volgens de voorschriften.
Daarom doen we hier geen belofte als ‘PFAS-vrij’ en noemen we geen reductiepercentage voor een PureAqua-product zonder bijbehorend bewijs voor precies dat systeem en die stof. Een goed advies begint met jouw vraag en de beschikbare meetgegevens, niet met één standaardantwoord. Lees ook hoe je waterfiltertests en certificeringen beoordeelt.
Wat kun je nu doen?
- Lees de uitleg van het RIVM over richtwaarde, wettelijke eis en blootstelling.
- Bekijk welke meetgegevens en leveringsinformatie jouw drinkwaterbedrijf voor jouw adres beschikbaar heeft.
- Vraag bij een filter altijd naar bewijs voor de specifieke stof, de exacte systeemconfiguratie en de onderhoudskosten.
Wil je jouw uitslag of een wateranalyse rustig met iemand bespreken? Neem contact op met PureAqua. We helpen je de juiste vragen te stellen en geven aan waar gegevens of productbewijs nog ontbreken.
Bronnen: Greenpeace, 22 september 2026; methodologische verantwoording; RIVM, PFAS in drinkwater; EPA, PFAS-filtercertificering. De informatie kan veranderen wanneer nieuwe metingen of inzichten verschijnen.
