Waterdruk voor een waterfilter: hoeveel bar?

Leestijd: ongeveer 12 minuten

Wat is waterdruk en hoeveel is normaal?

Waterdruk is de kracht waarmee het drinkwater je leiding in wordt geduwd. Die druk komt van het drinkwaterbedrijf en wordt uitgedrukt in bar of in kilopascal, waarbij 100 kPa gelijkstaat aan 1 bar. Hoe hoger de druk, hoe sneller je kraan een glas vult en hoe steviger je douchestraal aanvoelt.

Cijfers helpen hier meer dan gevoel. PWN noemt in de eigen veelgestelde vragen een minimale druk van 200 kPa, oftewel ongeveer 2 bar, op de begane grond. Woon je hoger, dan gaat er druk af: elke tien meter hoogte kost je grofweg 1 bar, simpelweg omdat het water omhoog moet. Dat is de reden dat een klacht over een slappe straal in een appartement op vier hoog een heel ander verhaal is dan dezelfde klacht in een rijtjeshuis.

Belangrijk om te weten: die minimumdruk is een leveringsafspraak, geen belofte dat het bij jouw kraan ook zo aankomt. Alles tussen de watermeter en het tappunt is van de eigenaar van de woning. Daar zit dan ook bijna altijd de oorzaak van een tegenvallende straal.

Hoeveel waterdruk vraagt een waterfilter?

Dat hangt af van het type filter. Een filterkan of een koolstofpatroon werkt op zwaartekracht of op een minieme doorstroom en heeft in de praktijk geen drukeis. Een omgekeerde-osmosesysteem is een ander verhaal: daar is druk letterlijk de motor van het proces.

Bij omgekeerde osmose wordt water tegen een semipermeabel membraan geperst. De leidingdruk duwt de watermoleculen erdoorheen, terwijl het grootste deel van de opgeloste stoffen achterblijft en met spoelwater naar de afvoer gaat. Hoe dat precies werkt, staat uitgelegd op onze pagina over de werking van omgekeerde osmose. Zonder voldoende druk gebeurt er weinig: het membraan laat dan minder water door en het aandeel spoelwater loopt op.

De internationale norm voor huishoudelijke osmosesystemen, NSF/ANSI 58, beoordeelt daarom niet alleen het membraan maar het systeem als geheel, inclusief de omstandigheden waaronder het getest wordt. Druk, temperatuur en de staat van de voorfilters bepalen samen wat er uit je kraan komt. Een goed systeem onder slechte omstandigheden presteert alsnog matig.

Bij PureAqua zien we dat vrijwel elke Nederlandse keuken zonder extra pomp geschikt is voor een osmosesysteem. De gevallen waarin we vooraf willen meekijken zijn herkenbaar: hoge verdiepingen, oude woningen met dunne leidingen, en huizen waar al een waterontharder of drukreduceerventiel in de leiding zit. Wil je eerst weten welk type osmosefilter bij je keuken past, lees dan dat artikel en kom hier terug voor de drukvraag.

Zo weet je of jouw druk te laag is

Voordat je iets koopt, wil je weten of het echt aan de druk ligt. Drie controles geven binnen tien minuten uitsluitsel.

1. Vergelijk meerdere kranen

Speelt de slappe straal bij alle tappunten of maar bij een? Is het maar bij een kraan, dan zit het probleem in die kraan of in de leiding ernaartoe, niet in je aansluiting. Dat scheelt meteen een dure zoektocht.

2. Doe de lek-check

Vitens beschrijft een lek-check van drie stappen: draai alle kranen dicht behalve de hoofdkraan, zet vaatwasser en wasmachine uit, en kijk daarna op je watermeter. Draaien de radertjes toch, dan heb je een lekkage. Dat is meteen de belangrijkste controle, want een lekkage kost je niet alleen druk maar ook water.

3. Meet met een manometer

Een eenvoudige manometer met slangkoppeling schroef je op een buitenkraan of op de wasmachinekraan. Meet twee keer: een keer met alles dicht en een keer terwijl er een kraan volledig openstaat. Het verschil tussen die twee zegt meer dan een enkel getal, want een druk die instort zodra je iets opent wijst op een vernauwing.

Zeven oorzaken van lage waterdruk

Vitens noemt als meest voorkomende oorzaak iets heel kleins: het zeefje op de kraan. Hieronder staan de zeven oorzaken die we in de praktijk tegenkomen, van meest naar minst waarschijnlijk.

• Dichtgeslibde perlator: het zeefje in de kraanuitloop raakt vol kalk en gruis. Vitens adviseert de kop van de kraan los te draaien, het zeefje eruit te halen en het schoon te maken met azijn.
• Hoofdkraan niet helemaal open: na een klus of een verhuizing blijft de hoofdkraan geregeld half dichtstaan. Kost niets om te controleren.
• Hoogte in het gebouw: de minimumdruk geldt op de begane grond. Elke verdieping kost druk.
• Apparatuur in de leiding: Evides noemt expliciet dat een onthardingsinstallatie met de vereiste beveiliging al gauw circa 70 kPa oftewel 0,7 bar drukverlies geeft. Zit er ook nog een drukreduceerventiel in, dan telt dat op.
• Meerdere tappunten tegelijk: douchen terwijl de wasmachine vult en iemand de tuin sproeit verdeelt dezelfde hoeveelheid water over drie punten.
• Lekkage of vernauwing na de watermeter: oude, vernauwde of gedeeltelijk dichtgekalkte leidingen. Die vallen onder de eigenaar van de woning.
• Piekvraag op het net: Vitens meldt dat het net bij extreem hoge vraag soms op vol vermogen draait en het water zo goed mogelijk verdeelt, zodat niemand zonder zit. Tijdelijk, en zeldzaam.

Staat er bij jou een waterontharder in de meterkast, dan is die 0,7 bar het overwegen waard. In ons artikel over het plaatsen van een ontharder bij de watermeter lees je welke ruimte en aansluitingen daarvoor nodig zijn, en waarom de plek in de leiding zo bepalend is.

Waterdruk verhogen, stap voor stap

Werk van goedkoop en simpel naar duur en ingrijpend. In die volgorde ben je meestal al bij stap twee of drie klaar.

Stap 1: perlator ontkalken

Draai de kraankop los, haal het zeefje eruit, laat het een nacht in schoonmaakazijn weken en spoel het na. Kosten: niets. Dit lost volgens Vitens een groot deel van de klachten op.

Stap 2: hoofdkraan en afsluiters controleren

Draai de hoofdkraan volledig open, en doe hetzelfde met de hoekstopkranen onder je spoelbak en achter de wc. Een hoekstopkraan die half dichtstaat, geeft precies het beeld van een slappe kraan.

Stap 3: lekkage uitsluiten

Doe de lek-check van drie stappen. Vind je een lekkage voor de watermeter, dan is dat een zaak voor je drinkwaterbedrijf; Vitens is daarvoor 24 uur per dag bereikbaar op 0800 0359. Zit de lekkage na de watermeter, dan bel je een loodgieter of de woningeigenaar.

Stap 4: overweeg een drukverhogingspomp

Blijft de druk in het hele huis te laag, dan is een drukverhogingspomp oftewel hydrofoorpomp de standaardoplossing. Die komt direct na de watermeter in de meterkast, zodat alle tappunten profiteren. Dit is nadrukkelijk geen doe-het-zelfklus: Vitens wijst erop dat elke wijziging aan je leidingwaterinstallatie moet voldoen aan de grondslagen van NEN 1006, dat er een juiste terugstroombeveiliging in hoort en dat je alleen toestellen met een door de Nederlandse staat erkende kwaliteitsverklaring gebruikt.

Stap 5: kies een filter dat niet van je leidingdruk afhangt

Is verbouwen aan je leiding geen optie, bijvoorbeeld omdat je huurt, dan draai je de vraag om. Een countertopmodel staat los op je aanrecht, heeft geen aansluiting op de waterleiding nodig en is daarmee ongevoelig voor de druk in je huis. Bij PureAqua kost dat model 495 euro. Hoe dat in de praktijk werkt, beschrijven we in het artikel over zuiver water zonder aansluiting op je leiding.

Welke oplossing past bij jouw situatie?

De tabel hieronder zet de vier routes naast elkaar, met de vraag die er echt toe doet: hangt het resultaat af van je leidingdruk?

Het financiele plaatje is bij alle vier bescheiden vergeleken met fleswater. Volgens Vewin betaal je in 2026 voor kraanwater 2,05 euro per kubieke meter exclusief belastingen en 2,71 euro inclusief. Dat is per liter een fractie van een cent, ook nadat je het gefilterd hebt.

Verlies je druk door een waterfilter?

Dit is de vraag die we het vaakst krijgen, en het antwoord is geruststellend: aan je gewone keukenkraan verandert er niets. Een osmosesysteem hangt op een aftakking van de koudwaterleiding en levert zuiver water via een eigen tappunt met een gescheiden kanaal. Je hoofdkraan blijft op volle leidingdruk werken.

Wat wel klopt: de zuiverwaterkraan zelf geeft een rustigere straal dan je gewend bent. Dat is geen gebrek maar de aard van het systeem, want dat water komt uit het filter en niet rechtstreeks uit de leiding. Wie de afwegingen rond osmose compleet wil zien, vindt in ons overzicht van de keerzijden van osmose ook het punt over spoelwater en ruimte onder de kast.

Waar je wel op let, is de plek in de leiding. Een systeem dat achter een waterontharder of achter een drukreduceerventiel wordt aangesloten, krijgt de resterende druk en niet de volle. Dat is precies het soort detail dat bij de montage wordt afgewogen; het volledige stappenplan staat in ons artikel over het aansluiten van een osmosesysteem onder de spoelbak. Bij PureAqua duurt zo'n installatie 1 tot 1,5 uur; wie liever zelf klust, gebruikt de DIY-installatieset van 49 euro.

Tot slot het onderhoud. Een membraan dat langer meegaat dan het bedoeld is, gedraagt zich als lage waterdruk: trager vullen, minder opbrengst, veranderende smaak. Bij PureAqua vervangen we een membraan gemiddeld elke 2 tot 3 jaar, en de voorfilters vaker. Dat is de goedkoopste manier om je druk op peil te houden.

Veelgestelde vragen

Conclusie

Waterdruk is zelden de reden dat een waterfilter niet werkt. In Nederland levert het drinkwaterbedrijf een minimumdruk van ongeveer 2 bar op de begane grond, en dat is voor een huishoudelijk osmosesysteem ruim voldoende. Klaagt je kraan toch, dan zit het in negen van de tien gevallen in je eigen installatie: een dichtgeslibde perlator, een hoofdkraan die half dichtstaat, of apparatuur in de leiding die 0,7 bar wegneemt.

Werk daarom in die volgorde. Ontkalk het zeefje, controleer de kranen, doe de lek-check en sluit een lekkage uit. Blijft het bij alle tappunten te laag, dan is een drukverhogingspomp de oplossing, geplaatst door een erkende installateur volgens NEN 1006. En wil je zuiver water zonder je aan de druk in je huis te binden, dan is een countertopmodel de eenvoudigste route.